“Het enthousiasme en het plezier winnen nog steeds”

Jan Hammer over 26 jaar ABWC, van wedstrijdleider tot penningmeester

Verhalen van Vakbekwaamheid | Deel 5, een serie in het kader van 80 jaar ABWC


Jan Hammer kent het ABWC als deelnemer, als organisator, als wedstrijdleider en als penningmeester. In ruim 26 jaar heeft hij de organisatie van dichtbij zien groeien, professionaliseren en veranderen. Zijn verhaal is er een van betrokkenheid, doorzettingsvermogen en de overtuiging dat vrijwilligers samen een organisatie kunnen runnen die kan tippen aan een echt bedrijf.

Begonnen in Ermelo

Het begon zoals het bij zoveel ABWC’ers begint: als deelnemer. Jan deed zijn eerste vaardigheidstoetsen met het korps in Ermelo, later ook in Dronten. Toen Dronten regelmatig zelf vaardigheidstoetsen organiseerde, was Jan degene die het vanuit het korps regelde. Zo kwam hij in contact met Ab Grevegoed, destijds wedstrijdleider in de provincie Gelderland-Flevoland. Toen Ab ermee stopte, vroeg hij Jan of het niet iets voor hem was.

Dat was het. Na een korte periode als waarnemer werd Jan wedstrijdleider. Samen met Martin de Zwaan, die als assistent meedraaide, leidde hij vijftien jaar lang de vaardigheidstoetsen in Gelderland-Flevoland. In 2015, toen Jan met pensioen ging bij de brandweer, droeg hij het stokje over aan Jan van der Brink. Martin bleef, en samen zetten zij het werk voort.

Van wedstrijdleider naar penningmeester

Na zijn periode als wedstrijdleider werd Jan door toenmalig voorzitter Jan van Amerongen gevraagd om penningmeester te worden. “Daar had ik natuurlijk geen bal verstand van als echte techneut”, vertelt hij. Maar zijn vrouw, werkzaam in de financiële administratie, leerde hem de kneepjes van het boeken. Wat volgde was een verrassing: Jan ontdekte dat hij het ontzettend leuk vond. Tot op de dag van vandaag vervult hij de rol met plezier.

Vrijwillig een bedrijf runnen

Wat Jan opvalt als hij terugkijkt, is de omvang die het ABWC inmiddels heeft. Samen met Joop Huizing bereidt hij ieder voorjaar de vergadering voor: prijzen klaarzetten, materiaal verdelen, alles regelen voor de coördinatoren. “We zijn gewoon vrijwillig een bedrijf aan het runnen”, zeggen ze dan tegen elkaar. En dat klopt. Facturatie, btw-aangiftes, een administratie die op orde moet zijn. Toen de Belastingdienst een paar jaar geleden vaststelde dat het ABWC btw-plichtig was, moest het tarief met 21 procent omhoog. Uitgelegd aan de deelnemende ploegen, geaccepteerd, en geregeld. Zo gaat dat.

Jan is er trots op hoe het ABWC dat doet. Facturen worden snel betaald, de boekhouding is op orde en de organisatie draait professioneel. “Iemand die een dienst levert, moet gewoon betaald krijgen. Zo snel mogelijk. Zo simpel is het.”

Verborgen luikjes en een burgemeester met whisky

Als wedstrijdleider maakte Jan genoeg mee. Zoals die keer tijdens zijn inwerkperiode, ergens in de Achterhoek, toen de dag zo uitliep dat de laatste ploeg pas om zeven uur ’s avonds aan de beurt was. De prijsuitreiking zal pas rond half negen zijn geweest. Dat is nu ondenkbaar, maar het tekent hoe de vaardigheidstoetsen zich ontwikkeld hebben. Scenario’s waren vroeger complexer, met verborgen elementen en verrassingen die de speeltijd flink konden oprekken.

En dan was er de burgemeester die bij de prijsuitreiking op het podium zat met wat op appelsap leek, maar whisky bleek te zijn. “Een verschrikkelijk leuk mens, daar kon je mee lachen.” Of die ene keer dat de waarnemers na afloop in de kantine zo enthousiast de dag zaten te evalueren dat er spontaan gezongen werd. Toen de commandant met de burgemeester binnenkwam, leek het carnaval. Het nummer moest uiteraard nog een keer worden herhaald.

Die ene dag in Aalten

In al zijn jaren als wedstrijdleider was er maar één dag dat het echt compleet verregende: 26 april 2003, in Aalten. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat niets dan regen. “In al die jaren is het die ene dag geweest. Als je daar op terugkijkt, is dat eigenlijk ook bijzonder.” Een zeldzame uitzondering in wat doorgaans prachtige vaardigheidstoetsdagen zijn.

Twee oude knakkers in Bussum

Tegenwoordig is Jan vaste gast bij vaardigheidstoetsen door het hele land. Hij zoekt bewust de uithoeken op, plekken waar anderen misschien minder snel naartoe gaan. Samen met zijn vrouw maakt hij er een dagje van. “Dan leer je hele andere mensen kennen. Die allemaal verguld zijn met het brandweervak. Je spreekt dezelfde taal en dat is fantastisch.”

Samen met Joop Huizing, de andere veteraan van het bestuur, staat hij ieder jaar in het magazijntje in Bussum om de prijzen voor de coördinatoren klaar te zetten. “Twee oude knakkers, de oudste van het ABWC”, zoals hij het zelf noemt. Het is niet het meest spectaculaire werk, maar het moet gebeuren. En het is weer een dagje samen bezig zijn voor de organisatie die hen al tientallen jaren verbindt.

Het plezier wint nog steeds

Jan denkt wel eens na over hoe lang hij nog doorgaat. Hij wordt een dagje ouder, en de continuïteit moet gewaarborgd zijn. Maar voorlopig wint het enthousiasme. “Het enthousiasme en het plezier wat ik heb van het ABWC wint nog steeds.” Zolang dat zo blijft, gaat Jan door. Met de boekhouding, met de bestuursbezoeken en met de overtuiging dat het ABWC iets bijzonders is. Een organisatie waar vrijwilligers samen iets neerzetten waar iedereen trots op mag zijn.


Dit is deel 5 in de serie ‘Verhalen van Vakbekwaamheid’, ter ere van 80 jaar ABWC. Lees ook de verhalen van Joop Huizing, Theo Seubers, Guy Roumans en Maarten Leune

80 jaar ABWC. De Kracht van Vakbekwaamheid!